Zindagi Mein

जिंदगी में किसको क्या मिले? उसका कोई हिसाब नहीं,

तेरे पास रूह नहीं, मेरे पास लिबास नहीं।

Zindagi Mein Kisko Kya Mile? Uska Koi Hisaab Nahi,
Tere Paas Rooh Nahi, Mere Paas Libaas Nahi.

Advertisements

कुछ अच्छी बातें

ईश्वर का दिया कभी अल्प नहीं होता;
जो टूट जाये वो संकल्प नहीं होता;
हार को लक्ष्य से दूर ही रखना;
क्योंकि जीत का कोई विकल्प नहीं होता।

जिंदगी में दो चीज़ें हमेशा टूटने के लिए ही होती हैं :
“सांस और साथ”
सांस टूटने से तो इंसान 1 ही बार मरता है;
पर किसी का साथ टूटने से इंसान पल-पल मरता है।

जीवन का सबसे बड़ा अपराध – किसी की आँख में आंसू आपकी वजह से होना।
और
जीवन की सबसे बड़ी उपलब्धि – किसी की आँख में आंसू आपके लिए होना।

जिंदगी जीना आसान नहीं होता;
बिना संघर्ष कोई महान नहीं होता;
जब तक न पड़े हथोड़े की चोट;
पत्थर भी भगवान नहीं होता।

जरुरत के मुताबिक जिंदगी जिओ – ख्वाहिशों के मुताबिक नहीं।
क्योंकि जरुरत तो फकीरों की भी पूरी हो जाती है;
और ख्वाहिशें बादशाहों की भी अधूरी रह जाती है।

मनुष्य सुबह से शाम तक काम करके उतना नहीं थकता;
जितना क्रोध और चिंता से एक क्षण में थक जाता है।

दुनिया में कोई भी चीज़़े आपके लिए नहीं बनी है।
जैसे:
दरिया – खुद अपना पानी नहीं पीता।
पेड़ – खुद अपना फल नहीं खाते।
सूरज – अपने लिए हररात नहीं देता।
फूल – अपनी खुशबु अपने लिए नहीं बिखेरते।
मालूम है क्यों?
क्योंकि दूसरों के लिए ही जीना ही असली जिंदगी है।

मांगो तो अपने रब से मांगो;
जो दे तो रहमत और न दे तो किस्मत;
लेकिन दुनिया से हरगिज़ मत मांगना।

બસ, દોડતા રહો

૧૯૮૭ ની વાત છે. ઇટાલી ના રોમ માં એથ્લીક્સ ની વર્લ્ડ ચેમ્પીયનશીપ થઇ રહી હતી..
૧૫૦૦ મીટર ની દોડ માં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કાશ્મીરાસિંગ કરી રહ્યા હતા.
૧૫૦૦ મીટરની દોડ માં ટ્રેક ના કુલ પોણા ચાર ચક્કર લગાવવાના હોય છે. મતલબ પહેલા રાઉન્ડ માં ૩૦૦ મીટર અને બાકીના ત્રણ રાઉન્ડ માં કુલ ૧૨૦૦ મીટર..
દોડ શરુ થઇ…

કાશ્મીરાસિંગ દોડની શરૂઆતથીજ સૌથી આગળ રહ્યા. ટ્રેક પર લગભગ ૪૦ પ્રતિનિધિ દોડી રહ્યા હતા. પણ કાશ્મીરાસિંગ સૌથી આગળ હતા. કોમેન્ટેટરે જણાવ્યુ કે ભારતનો એંથલીક સૌથી આગળ દોડી રહ્યો છે.

૩ રાઉન્ડ સુધી કાશ્મીરાસિંગ સૌથી આગળ હતા. પણ કોમેન્ટેટરે એમની આ દોડથી જરાય ઈમ્પ્રેસ નહતો. કોમેન્ટેટરે ની નજર એમની પાછળ દોડી રહેલા અન્ય બે એંથલીક પર હતી.

ખેર, ચોથો અને અંતિમ રાઉન્ડ શરુ થયો…

એક એથ્લીક દોડીને કાશ્મીરાસિંગ થી આગળ આવી ગયો. અને પછી કાશ્મીરાસિંગ ક્યાંક ખોવાઈ ગયા, અને પછી ક્યારેય ના દેખાયા. પાછળથી અમે જયારે રેકોર્ડ બુક જોઈ તો જાણવા મળ્યું કે ચોથા રાઉન્ડ માં કાશ્મીરાસિંગ છેક ૪૦ માંથી ૩૮ માં નંબરે હતા.

જીવન ની દોડ માં એ વાતથી કોઈ ફર્ક નથી પડતો કે તમે પહેલા રાઉન્ડ માં આગળ છો કે નહિ, ફર્ક એ વાતથી પડે છે કે ફીનીશીંગ લાઈન પર સૌથી પહેલા કોણ પહોચે છે.

એ દોડ માં સોમાલિયાના abdi bile ફીનીશીંગ લાઈન પર સૌથી પહેલા પહોચ્યા અને ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો. ઈતિહાસ માં નામ abdi bile નું લેવાય છે કાશ્મીરાસિંગ નું નહિ….

આજ કાલ ૧૦મી અને ૧૨મી બોર્ડ ના રીઝલ્ટ આવી રહ્યા છે. 95% માર્ક્સ લાવવા વાળાઓના અભિભાવકો મોટા ગર્વથી એમના નામ અને ફોટો છાપામાં આપી રહ્યા છે. જે વિધાર્થીઓને 54% માર્ક્સ આવ્યા એમના વાલીઓ પાસે ગર્વ કરવા માટે શું કંઈજ નથી ?????

મિત્રો હજીતો જીવન ની મેરેથોન દોડ નો પહેલોજ રાઉન્ડ પૂરો થયો છે. ફીનીશીંગ લાઈન પર કોણ જાણે કોણ પહોચશે સૌથી પહેલા? શરૂઆત માં ખુબ તેજ ભાગવા વાળા જરૂરી નથી કે એજ જોશથી આગળ પણ ભાગતા રહેશે!! સૌથી આગળ એજ આવશે જે ધેર્ય પૂર્વક લાગેલો રહેશે. એ જે હાર માન્ય વગર દોડતો રહેશે. એ જેની આંખો હંમેશા લક્ષ ઉપર રહેશે…

જીતવું જરૂરી પણ નથી., આનંદ તો દોડ પૂરી કરવામાં પણ છે…

જીવન ની અસલી દોડ અક્સર 54% વાળાજ જીતતા હોય છે…

યાદ રાખજો, ચાઇનીસ બમ્બૂ ખુબ મોડો ઉગે છે. પણ ઉગતાની સાથેજ માત્ર ૭ સપ્તાહ માં ૪૦ ફૂટ નો થઇ જાય છે…

“ક્યાય રોકાતા નઈ,, બસ દોડતા રહો”

… કે નહીં?

સિદ્ધિ તને મળી ગઈ,ઈશ્વર મળ્યો કે નહિ?
‘તું કોણ છે?’ આ પ્રશ્નનો ઉત્તર મળ્યો કે નહિ?

એકાદ મોતી તળથી તું લાવ્યો હશે કદી-
પણ પ્રશ્ન એ જ છે કે સમંદર મળ્યો કે નહિ?

જે કંઈ તને મળ્યું છે, તે અંતિમ ન હોય તો-
અંતિમ જે છે તે પામવા અવસર મળ્યો કે નહિ?

બાહર ભલે તું રોજ મળે લાખ લોકને-
એકાદવાર ખુદને તું ભીતર મળ્યો કે નહિ?

-પ્રમોદ આહિર

આ મોહબ્બતની રાહ લાગે છે

આ મોહબ્બતની રાહ લાગે છે,
ત્યાગમાં પણ ગુનાહ લાગે છે.

પ્રેમપંથે શિખામણો છે ગલત,

એજ સાચી સલાહ લાગે છે.

એમ લાગે છે સૌ જુએછે તને,
સૌમાં મારી નિગાહ લાગે છે.

આંખ તારી ઉપર ઠરી ના શકી,
દિલમાં ભરપૂર ચાહ લાગે છે.

તેથી અપનાવી મેં ફકીરીને,
તું ફકત બાદશાહ લાગે છે.

આશરો સાચો છે બીજો શાયદ,
સૌ અધૂરી પનાહ લાગે છે.

કેમ કાંઠો નઝર પડેછે ‘મરીઝ’?
કાંઈક ઊલટો પ્રવાહ લાગે છે.

– મરીઝ

સોશિયલ મીડિયાની સાઈડ ઈફેક્ટસ

પ્રસિદ્ધ ગુજરાતી દૈનિક “ગુજરાત સમાચાર”માં સોશિયલ મીડિયાની સીડ ઈફેક્ટસ વિષે અલગ અલગ ત્રણ ભાગમાં લેખ પ્રસિદ્ધ થયેલ હતા. આજની પેઢીને આ લેખમાંથી ઘણું બધું શીખવાની અને સમજવાની જરૂર છે. આ લેખો ગુજરાત સમાચારની વેબસાઈટ ઉપર પોસ્ટ કરેલ ન હતા તેથી “કોપી-પેસ્ટ” થયેલ નથી. પરંતુ, ઈમેજ સ્વરૂપે અહી પોસ્ટ કરું છું.

સોશિયલ મીડિયાની સાઈડ ઈફેક્ટસ. ભાગ-૧
સોશિયલ મીડિયાની સાઈડ ઈફેક્ટસ. ભાગ-૨
સોશિયલ મીડિયાની સાઈડ ઈફેક્ટસ. ભાગ-૩

ગામની વિદાય

હે જી મારા નાનપણાના ગામ!
મારા બાળપણાના ધામ!
તને કરું રે પરણામ, તને કરું રે પરણામ.
તારી આ માટી, તારું પાણી, હે ગામ મારા!
તારી આ ઝાડવાની છાયા,
એની લાગી છે મને માયા;
છોડવા નો’તા એને છોડવા આજે,
જાણે હૈયાના ખેંચાયે છે ગામ. મારા…
ના રે કળાયા કદી, નેહના વેલા એવા
ભોંય આ તારી પથરાયા,
જવા ઉપાડું મારા પાયને, ત્યાં તો એમાં,
ડગલે ને પગલે એ અટવાયા;
ક્યારે બાંધી લીધો તો મને આમ? મારા…
તારા ડુંગર ને તારા વોકળા, હે ગામ મારા!
તારાં આંસુ ને તારાં હાસ;
હૈયાને મારા એણે બાંધી લીધું છે જાણે,
કોઈ અદીઠ એવી રાશ;
ખેંચી ઊભા છે આજ એ તમામ! મારા. . .
– પ્રહલાદ પારેખ

કર્મભૂમિ જ્યાં હોય ત્યાં જન્મભૂમિ યાદ આવ્યા વિના રહેતી નથી. ગામડું શહેર થવા માંડ્યું છે અને શહેર રોજ બદલાય છે. આજને આવતી કાલનાં કપડાં પહેરવાનો શોખ છે. દરેક માણસમાં પોતાનું વતન જીવે છે. એ સ્થળ જેની માટી, જેનું પાણી, જેના ઝાડ નીચેની શીળી છાયાનું સ્મરણ આજે પણ સુખદ અનુભવ કરાવે છે. પ્રહલાદ પારેખની આ કવિતા ગામની વિદાયની કવિતા છે. કવિએ ‘નાનપણાના ગામ’ પછી ‘બાળપણાના ધામ’ લખ્યું છે. વતન સાચા અર્થમાં બાળપણનું ‘તીર્થધામ’ છે.

ગામની સાથે વણાયેલી બધી જ વાતો સ્મરણમાં છે. વળી, ગામ એવું છે જે છૂટવાનું નથી. આજે પણ ઘણા લોકો વેકેશનમાં પોતાને ગામ જઈ આવે છે. વેકેશનમાં ગામ જવું એમનો શિરસ્તો છે. ગામડેથી પાછા આવીને કામે વળગવાનો અનુભવ જુદો જ રહેવાનો.

જ્યાં બાળપણ વીત્યું છે એ જગ્યાનું વળગણ આખી જિંદગી રહેતું હોય છે. કહો કે, મૃત્યુ સુધી એ જગ્યાઓ આપણને બોલાવતી હોય એવો ભાસ રુવાંડે-રુવાંડે પ્રગટે છે. ‘વતન’ આપણને ક્યારેય વિદાય નથી કરતું, આપણે વતનથી વિદાય થઈએ છીએ! બાળપણમાં છોડેલું ગામ આજે કદાચ બદલાઈ ગયું
હોય, પરંતુ આપણી સ્મૃતિમાં તો એવું ને એવું અકબંધ છે.

વેકેશનના દિવસો ચાલે છે. નવી જનરેશનને ગામનો અનુભવ કરાવવા જેવો છે. લૂથી માંદું પડેલું બાળક રોગપ્રતિકારક શક્તિથી ટેવાઈ જતું હોય છે. ગામ, વતન એ આંસુ અને સ્મિત જેમ એકબીજામાં વણાઈ ગયા છે. સંબંધ શરીર સાથે જ હોય, એવી જ રીતે સ્થળ સાથે પણ હોય છે.

જીવનના હકારની આ કવિતા હૃદયમાં ગામડાને ઉપસાવે છે અને ધબકારા સમયની બહાર જઈને સ્થળનો સાક્ષાત્કાર અનુભવે છે.

જીવનના હકારની કવિતા, અંકિત ત્રિવેદી,
રસરંગ પૂર્તિ, દિવ્ય ભાસ્કર, તા.૨૧/૦૪/૨૦૧૯